Dijital Kimlik Lab ZERO-TRUST // PKI // KVKK MATRIX

Şahıs şirketlerinde e-imza kullanımı sırasında kişisel ve ticari verilerin ayrıştırılması teknik olarak nasıl mümkün olabilir?

Şahıs şirketlerinde işletme sahibi ile gerçek kişi aynı hukuki kimliğe ve TCKN'ye sahip olduğundan, Nitelikli Elektronik Sertifika (NES) doğrudan şahsın adına üretilmektedir. Ancak personelin veya mali müşavirin ticari işlemlerde şirket adına e-imza kullanması gerektiğinde, şahsın e-Devlet, bankacılık ve kişisel e-hizmetlere erişiminin de açılması ciddi bir güvenlik ve veri mahremiyeti riski doğurmaktadır; bu ayrıştırma teknik olarak nasıl sağlanabilir?
Durum: Çözüldü Kategori: Soru-Cevap

2 Cevap Nasıl Uygulanır?

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu m. 5 uyarınca güvenli elektronik imza, elle atılan imza ile aynı hukuki sonucu doğurur ve münhasıran şahsın tasarrufunda bulunmalıdır.

Şahıs şirketlerinde tüzel kişilik bulunmadığından şahsi TCKN ile üretilen e-imza token'ının (dongle) şirket personeline veya muhasebeye teslim edilmesi, ilgilinin e-Devlet, UYAP, tapu ve bankacılık gibi tüm kişisel portallarına tam yetki verilmesi anlamına gelir. Kişisel ve ticari verileri ayrıştırmak için şu teknik mimariler uygulanmalıdır:

  1. Özel Entegratör Alt Kullanıcı (Sub-Account) Mimarisi: E-fatura, e-arşiv ve e-serbest meslek makbuzu düzenleme süreçlerinde fiziksel e-imza token'ı personele verilmemelidir. Bunun yerine özel entegratör platformunda işletme sahibine ait ana hesap altında personele kısıtlı rollere (yalnızca fatura oluşturma, taslak hazırlama) sahip alt kullanıcılar tanımlanmalıdır.
  2. Merkezi / Bulut İmzalama Servisi (Remote Signing): E-imza anahtarları yerel HSM veya güvenli bir imza sunucusunda konumlandırılarak mikroservis mimarisine bağlanmalıdır. Muhasebe personeli bir faturayı imzalamak istediğinde sistem işletme sahibinin cep telefonuna bildirim (mobil push / biyometrik onay) gönderir; onay verildiğinde belge otomatik imzalanır ancak şahsi kimlik bilgileri ve PIN personele asla ifşa edilmez.
  3. GİB İnteraktif Portal Yetki Tanımlamaları: GİB sistemlerinde mali müşavire doğrudan şahsi e-imza yerine, e-Beyanname yetkilendirmesi veya aracılık sözleşmesi kapsamında muhasebecinin kendi mali mührü/şifresi üzerinden yetki devri yapılmalıdır.
  4. İşletim Sistemi ve Sürücü Kısıtlamaları: Fiziksel token kullanımı zorunlu ise ofis bilgisayarlarında tarayıcıların PKCS#11 akıllı kart kütüphanelerine erişimi kısıtlanmalı, sadece muhasebe ERP yazılımının USB dongle ile iletişim kurmasına izin veren grup politikaları (AppLocker / Device Control) uygulanmalıdır.
Kabul Edilen Yanıt 15 faydalı
KVKK ve Bilgi Güvenliği Danışmanı Av. Melih D.
Yakın zamanda

Şahıs e-imza token'ını kesinlikle çalışanlara fiziksel olarak teslim etmemelisiniz; aksi halde şahsın tüm e-Devlet ve banka hesapları savunmasız kalır. Fatura kesimi için özel entegratör üzerinden personele yetkilendirilmiş alt kullanıcı hesapları açılmalı, vergi dairesi ve beyanname işlemleri için ise mali müşavir aracılık sözleşmesi yapılarak işlemler müşavirin kendi şifreleriyle yürütülmelidir.

Topluluk Katkısı 15 faydalı
Sistem ve Ağ Yöneticisi Barış Y.
Yakın zamanda